Door Josta Vaseur
Suriname kent veel politieke partijen. Kiezers kunnen daardoor een eigen keuze maken. Die vrijheid is kostbaar. Kijk naar Rusland, waar politieke tegenstanders worden onderdrukt en vrije politieke concurrentie ernstig wordt beperkt. Democratie vraagt meer dan een stembiljet: zij vraagt ook ruimte voor kritiek en een werkelijke keuze.
In Suriname mogen wij stemmen op wie wij willen. Dat doen we met vlaggen, muziek en veel bombarie. Maar gebruiken wij die vrijheid ook verstandig?
Naar mijn oordeel laten te veel kiezers zich leiden door etniciteit, familiebanden, persoonlijk voordeel en charisma. Het landsbelang raakt daarbij op de achtergrond. Politieke bewustwording en scholing zijn daarom hard nodig. Wij moeten leren beoordelen wat een kandidaat kan, waarvoor die staat en hoe integer die handelt.
Wanneer deskundigheid en integriteit bij onze keuze onvoldoende meetellen, blijven wij zitten met slecht bestuur en corruptie. De politiek wordt dan aantrekkelijk voor mensen die vooral zichzelf, vrienden en familie willen bevoordelen. Wie dat telkens accepteert, helpt dit patroon in stand te houden.
Ik zie in ons land te veel laksheid, onverantwoordelijk gedrag, hebzucht en ondeskundigheid. Ook berichten over corruptie bij politie en douane baren mij zorgen. Toch lijkt de samenleving aan veel van deze misstanden gewend te raken. President Simons houdt toespraken met mooie plannen en beloften. Maar waar blijven onze kritische vragen over de uitvoering? Wie vraagt wanneer resultaten zichtbaar worden?
Sinds 1980 is Suriname naar mijn overtuiging op veel fronten achteruitgegaan. Die achteruitgang voltrekt zich als een sluipende ziekte. Te vaak berusten wij erin, alsof er geen verandering mogelijk is. Ondertussen groeit mijn zorg over de zeggenschap die wij over ons eigen land behouden.
Het tijdperk-Bouterse heeft naar mijn oordeel onze normen en waarden ernstig uitgehold. Bouterse bleef jarenlang een machtige politieke figuur en werd president. Tijdens zijn presidentschap werd hij in 2019 veroordeeld voor zijn rol bij de Decembermoorden; die veroordeling werd in 2023 in hoger beroep bevestigd. Dat verleden dwingt ons tot een fundamentele vraag: welke morele grens stellen wij aan onze leiders?
Een politieke voorkeur hebben is ieders recht. Maar partijtrouw mag geen vrijbrief worden voor misdaad, bedrog of corruptie. Wie zulke leiders bewust blijft steunen, draagt verantwoordelijkheid voor de schade die zij het land berokkenen.
Er is verschil tussen een onbewezen beschuldiging en een strafrechtelijke veroordeling. Juist daarom moeten wij zorgvuldig zijn in ons oordeel. Tegelijk mogen wij een vastgestelde veroordeling niet wegwuiven zodra het om onze eigen politieke leider gaat.
Een veroordeelde misdadiger als president of vicepresident accepteren, tast naar mijn overtuiging het morele gezag van het landsbestuur aan. Hoe geloofwaardig is een regering die burgers op naleving van de wet aanspreekt, terwijl zij ernstige misdrijven bij haar eigen leiders vergoelijkt? En hoe onafhankelijk kan de bestrijding van criminaliteit functioneren wanneer machthebbers zichzelf en hun omgeving beschermen?
Daarom doe ik een dringend beroep op de kiezers: beoordeel kandidaten op deskundigheid, integriteit en hun inzet voor Suriname. Laat politieke kleur nooit zwaarder wegen dan de rechtsstaat.
Accepteer geen veroordeelde misdadiger als president of vicepresident. Onze democratische vrijheid verdient leiders die haar waardig zijn.
De auteur is verantwoordelijk voor de inhoud en de ingenomen standpunten.
Feitelijke achtergrond: Human Rights Watch, politieke repressie in Rusland; Reuters via Stabroek News, uitspraak hoger beroep Bouterse, 20 december 2023.
