Door Josta Vaseur — onderwijsprofessional
Er zijn veel problemen binnen het onderwijs. De vaak gehoorde klachten gaan over kapotte gebouwen en een gebrek aan leerkrachten, leslokalen en meubilair. Die problemen zijn met het blote oog waar te nemen. Er zijn echter ook grote problemen waarvoor men ziende blind lijkt te zijn.
Bij de leerlingen valt de vermoeidheid op. Na de pauze van tien uur slapen veel kinderen in de klas. Waar die vermoeidheid vandaan komt, is niet altijd duidelijk. Misschien zijn zij tot laat met hun mobiel bezig en krijgen zij daardoor te weinig slaap. Ook hun eetpatroon verdient aandacht. Ik zie kinderen die zich in de pauze volstoppen met patat en worst. Zonder nader onderzoek kunnen we niet vaststellen welke rol dat speelt.
Er zijn ook kinderen die van vier uur ’s middags tot één uur ’s nachts werken, pas rond drie uur in bed liggen en om halfacht weer in de klas moeten zitten. Die vermoeidheid moet serieus worden genomen. Een kind dat nauwelijks heeft geslapen, kan moeilijk van een schooldag profiteren.
Bij sommige leerkrachten mis ik de betrokkenheid die kinderen nodig hebben. Ik krijg dan de indruk dat het salaris zwaarder weegt dan hun welzijn. Bij verzuim of afwezigheid van een leerkracht worden leerlingen soms aan hun lot overgelaten. Wanneer zij nog niet zelfstandig kunnen werken, gaan ze stoeien en ontstaat er onrust. Wie draagt de verantwoordelijkheid als er een ongeluk gebeurt?
Ook hoor ik opmerkingen als: ‘Maak de repetitie niet zo lang, ik heb geen zin in veel nakijkwerk.’ Het belang van het kind hoort voorop te staan, niet het beperken van de eigen werkzaamheden.
Schoolleiders zitten geregeld met hun handen in het haar door het tekort aan leerkrachten. Daardoor krijgen leerlingen bepaalde vakken niet. Dat kan overmacht zijn. Wat ik onbegrijpelijk vind, is dat kinderen vervolgens toch examen moeten doen in een vak waarin zij geen les hebben gehad, of alleen in het eerste kwartaal. De onvoldoendes stapelen zich dan op.
Hetzelfde gebeurt wanneer een leerkracht door ziekte of zwangerschapsverlof afwezig is en vervanging uitblijft. De leerlingen krijgen de lesstof niet, maar moeten wel repetities maken. Ouders en leerlingen leggen zich daar te gemakkelijk bij neer.
Het lijkt soms belangrijker dat de administratie op orde is en de cijfers op tijd binnen zijn, dan dat kinderen de lesstof beheersen.
Naar mijn oordeel schiet de controle op deze situaties tekort. Schoolinspectie hoort zichtbaar te maken waar lessen uitvallen, begeleiding ontbreekt en leerlingen worden getoetst op stof die niet is behandeld. Daar moet vervolgens ook iets mee gebeuren.
Het onderwijs is er slecht aan toe. Wij moeten meer naar oplossingen zoeken. Ouders kunnen bijdragen door hun kind voldoende slaap te laten krijgen, onnodig verzuim niet te vergoelijken en schoolproblemen serieus te nemen. Vraag wat er gebeurt wanneer lessen uitvallen. Kom op voor uw kind.
Minister, zorg voor fatsoenlijke gebouwen en meubilair, voldoende leerkrachten en werkend toezicht. Schoolleiders en leerkrachten, geef kinderen begeleiding en een veilig gevoel.
Een onvoldoende voor niet-gegeven onderwijs mag niet op het kind worden afgewenteld.
De auteur is verantwoordelijk voor de inhoud en de ingenomen standpunten.
